46 chữ không đáng sợ như bạn nghĩ: 7 tips học Hiragana và Katakana

Khi mới mở bảng Hiragana, rất nhiều bạn có chung một suy nghĩ: “Làm sao mình có thể nhớ hết từng này chữ?”

Nếu đặt mục tiêu phải nhớ tất cả 46 chữ cùng một lúc thì đúng là khá “đáng sợ”. Nhưng thực ra, chúng ta không cần học như vậy. Chỉ cần mỗi ngày làm quen với một nhóm nhỏ, kết hợp nhìn – đọc – viết – chơi, sau một thời gian, những ký tự ban đầu tưởng như rất xa lạ sẽ dần trở nên quen thuộc.

Và rồi sẽ đến một ngày bạn nhìn thấy ねこ và đọc ngay là neko mà không cần suy nghĩ xem từng chữ là gì. Đó chính là lúc bạn nhận ra: mình đang thực sự đọc tiếng Nhật!

Trước tiên, hãy làm quen với ba hệ chữ tiếng Nhật

Ngay từ những buổi học đầu tiên, các bạn đã được cô giáo giới thiệu rằng tiếng Nhật sử dụng ba hệ chữ chính: Hiragana, Katakana và Kanji.

• Kanji (漢字), hay Hán tự, có nguồn gốc từ chữ Hán và được dùng để biểu thị ý nghĩa của từ.
• Hiragana (ひらがな), thường được gọi là “chữ mềm”, xuất hiện rất thường xuyên trong tiếng Nhật, đặc biệt trong các từ thuần Nhật và các thành phần ngữ pháp.
• Katakana (カタカナ), thường được gọi là “chữ cứng”, được sử dụng nhiều với các từ vay mượn từ tiếng nước ngoài, tên nước ngoài, tên thương hiệu, từ tượng thanh...

Ngoài ra còn có Romaji, tức cách viết âm tiếng Nhật bằng bảng chữ cái Latin. Romaji không phải là một trong ba hệ chữ chính của tiếng Nhật, nhưng rất hữu ích với người mới học vì giúp chúng ta biết cách đọc một từ khi chưa nhớ được kana.

Hiragana và Katakana đều là chữ biểu âm. Cả hai cùng dựa trên năm nguyên âm cơ bản:

a – i – u – e – o

Khi hiểu được hệ thống âm này, bạn sẽ thấy bảng chữ cái tiếng Nhật có quy luật hơn rất nhiều so với cảm giác ban đầu.

Dưới đây là một vài cách giúp việc học Hiragana và Katakana trở nên nhẹ nhàng hơn.

Tip 1: Đừng học cả 46 chữ cùng một lúc

Hãy học theo từng hàng, mỗi ngày một hoặc hai hàng là đủ.

Chẳng hạn:

あ　い　う　え　お

a – i – u – e – o

Sau đó:

か　き　く　け　こ

ka – ki – ku – ke – ko

Rồi đến:

さ　し　す　せ　そ

sa – shi – su – se – so

Bạn sẽ nhanh chóng nhận ra một quy luật: phần lớn các hàng đều sử dụng cùng năm nguyên âm a – i – u – e – o, chỉ thay đổi phụ âm đứng trước.

Vì vậy, thay vì nghĩ rằng mình phải ghi nhớ 46 ký tự hoàn toàn riêng biệt, hãy nhìn chúng như những nhóm âm có hệ thống. Ít một chút mỗi ngày nhưng gặp lại nhiều lần thường hiệu quả hơn rất nhiều so với cố gắng học thuộc cả bảng trong một buổi.

Tip 2: Nhìn – đọc thành tiếng – viết

Khi học một chữ mới, đừng chỉ nhìn và cố ghi nhớ hình dáng của nó. Hãy kết hợp cả mắt, tai, miệng và tay.

Ví dụ với chữ か:

1. Nhìn chữ か

2. Đọc thành tiếng: ka

3. Viết lại chữ か

4. Che mẫu đi và thử tự viết lại từ trí nhớ

Cách luyện tập này giúp não tạo ra mối liên hệ giữa hình dạng của chữ – âm thanh – chuyển động của tay.

Đừng ngại đọc thành tiếng. Bạn càng nhìn thấy và phát âm một chữ nhiều lần, chữ đó càng nhanh trở thành một phần quen thuộc trong trí nhớ.

Tip 3: Học đúng thứ tự nét ngay từ đầu

Nhiều người mới học nghĩ rằng chỉ cần viết ra một chữ “trông giống” chữ mẫu là được. Nhưng nếu có thể, hãy tập viết đúng thứ tự nét ngay từ đầu.

Viết đúng thứ tự nét giúp chữ của bạn tự nhiên hơn, viết nhanh hơn và cũng dễ nhớ cấu tạo của chữ hơn.

Thói quen này đặc biệt hữu ích khi sau này bạn bắt đầu học Kanji, bởi một chữ Kanji có thể gồm rất nhiều nét.

Có thể nhớ đơn giản thế này:

Đừng “vẽ” Hiragana và Katakana. Hãy tập viết chúng.

Tip 4: Biến mỗi chữ thành một hình ảnh

Có những chữ nhìn mãi vẫn không nhớ. Khi đó, hãy thử tưởng tượng xem chúng giống với hình ảnh nào mà bạn đã quen thuộc.

Chẳng hạn:

• あ khiến bạn liên tưởng đến hình gì?

• き trông giống vật gì?

• も làm bạn nhớ đến thứ gì?

Không nhất thiết tất cả mọi người phải có cùng một cách liên tưởng. Một hình ảnh có thể rất dễ nhớ với người này nhưng chẳng có ý nghĩa gì với người khác.

Vì vậy, hãy thử tự sáng tạo cách ghi nhớ của riêng mình. Một liên tưởng hơi ngộ nghĩnh đôi khi lại khiến bạn nhớ chữ rất lâu.

Các bạn cũng có thể tham khảo tài liệu luyện viết và hình ảnh gợi nhớ tại đây:

Hiragana worksheet

Katakana worksheet

Tip 5: Học chữ trong những từ thật càng sớm càng tốt

Đừng đợi đến khi thuộc hết 46 chữ mới bắt đầu đọc từ.

Ngay từ những buổi đầu học Hiragana, giáo viên đã lồng ghép các poster từ vựng với những từ được tạo nên từ chính các chữ mà các bạn vừa học. Khi vốn chữ tăng dần, các bạn còn có thể bắt đầu đọc những câu và những câu chuyện rất ngắn.

Ví dụ, khi đã biết một số chữ, bạn có thể bắt đầu nhận ra những từ như:

ねこ – neko – mèo

いぬ – inu – chó

すし – sushi – sushi

うみ – umi – biển

Hãy chăm chỉ luyện từ những bài tập nhỏ như vậy. Bạn sẽ ngạc nhiên khi sau một thời gian quay lại và nhận ra mình có thể đọc được cả một từ, rồi một câu mà trước đây trông như những ký hiệu hoàn toàn xa lạ.

Và cảm giác “Mình đang đọc được tiếng Nhật!” chắc chắn thú vị hơn rất nhiều so với việc chỉ ngồi học thuộc một bảng chữ.

Tip 6: Hãy làm quen với Hiragana trước khi học Katakana

Bạn không nhất thiết phải thuộc Hiragana hoàn hảo 100% rồi mới bắt đầu Katakana. Tuy nhiên, với người mới học, việc học cả hai bảng cùng lúc có thể khiến các chữ dễ bị lẫn với nhau.

Vì vậy, hãy để Hiragana trở nên tương đối quen thuộc trước, sau đó mới chuyển dần sang Katakana.

Katakana có một điểm rất thú vị: rất nhiều từ được viết bằng Katakana là những từ vay mượn từ ngôn ngữ khác, đặc biệt là tiếng Anh.

Ví dụ:

ケーキ – kēki – cake

テレビ – terebi – television

ゲーム – gēmu – game

サッカー – sakkā – soccer

Một trò chơi khá vui khi học Katakana là: đọc từ lên và đoán xem từ gốc là gì.

Đố các bạn:

マクドナルド – makudonarudo

là thương hiệu nào?

(Câu trả lời sẽ được bật mí ở cuối bài!)

Tip 7: Chơi game để tăng tốc độ nhận diện chữ

Học kana không phải lúc nào cũng cần ngồi với giấy và bút. Các trò chơi ngắn là một cách rất hiệu quả để luyện khả năng nhận diện chữ thật nhanh.

Bạn có thể thử nhiều dạng game khác nhau:

• Nhìn chữ – chọn âm

Giúp bạn nhận diện Hiragana hoặc Katakana nhanh hơn.

• Nghe âm – tìm chữ

Luyện khả năng kết nối âm thanh với ký tự.

• Kana Matching

Ghép Hiragana hoặc Katakana với cách đọc tương ứng.

• Speed Challenge

Trong một hoặc hai phút, thử xem bạn có thể nhận ra được bao nhiêu chữ.

• Word Reading

Khi đã biết kha khá kana, hãy chuyển từ nhận diện từng chữ sang đọc cả từ.

Các bạn có thể thử sức với trò chơi luyện Hiragana tại đây. Trang web có nhiều hình thức luyện tập khác nhau như typing, matching, audio dictation, word builder, find the difference hay memory flip, vì vậy bạn có thể thay đổi trò chơi để việc ôn tập không trở nên nhàm chán.

Trong các giờ học tiếng Nhật tại Minh Việt, giáo viên cũng thường xuyên đưa các trò chơi vào bài học. Đừng nghĩ rằng đó chỉ là những phút “chơi cho vui”. Khi phải nhanh chóng nhìn một chữ, nghe một âm rồi đưa ra đáp án, bạn đang giúp bộ não nhận diện kana ngày càng nhanh và tự động hơn.

Và cuối cùng: hãy dần nói lời tạm biệt với Romaji

Romaji rất hữu ích trong những ngày đầu tiên học tiếng Nhật. Nhưng hãy cẩn thận: nếu một từ luôn được viết như thế này:

ねこ – neko

mắt chúng ta rất dễ bỏ qua ねこ và chỉ chăm chăm đọc chữ neko phía sau.

Vì vậy, khi đã nhớ được kha khá Hiragana hoặc Katakana, hãy thử che Romaji đi và tự đọc trước. Khi chơi game, nếu có lựa chọn tắt Romaji, hãy mạnh dạn thử.

Có thể coi Romaji giống như hai bánh phụ của chiếc xe đạp. Khi mới tập đi xe, chúng giúp chúng ta tự tin và không bị ngã. Nhưng đến một lúc nào đó, nếu muốn thực sự biết đi xe, chúng ta cần tháo hai bánh phụ ấy ra.

Học Hiragana và Katakana cũng vậy. Bạn không cần thuộc cả bảng trong một ngày, cũng không cần viết thật đẹp ngay từ những lần đầu tiên. Chỉ cần mỗi ngày một chút: nhìn một chút, đọc một chút, viết một chút và chơi một chút. Rồi 46 chữ ban đầu tưởng như thật đáng sợ sẽ dần trở thành những người bạn rất quen thuộc trên hành trình học tiếng Nhật của bạn.

Chúc các bạn sớm chinh phục được bảng chữ cái tiếng Nhật nhé!

............... Để trả lời cho câu đố về từ マクドナルド – makudonarudo là thương hiệu nào? Nếu bạn đoán ra McDonald’s thì chính xác! Chúc mừng bạn!